Pamięci żołnierzy AK z Wilenszczyzny straconych 4 maja 1945 r. w lasach Uleszczyzny

W dniu 9 maja 2019 r. odbyła się uroczystość odsłonięcia i poświęcenia tablicy upamiętniającej Żołnierzy Wojska Polskiego poległych w lasach Uleszczyzny obok Glinianki. Tablica upamiętnia żołnierzy Armii Krajowej z Wilenszczyzny straconych przez UB i NKWD w dniu 4 maja 1945 r.

Wiosną 1945 r. władze komunistyczne przymusowo wcieliły żołnierzy Armii Krajowej w szeregi Ludowego Wojska Polskiego i planowały wykorzystać do walki z polskimi organizacjami podziemnymi. Wówczas to przez szeregi Ludowego Wojska Polskiego przetoczyła się  fala masowych dezercji. W południowo-wschodniej Polsce 23 kwietnia 1945 r. zdezerterował 2. Batalion Wojsk Wewnętrznych w Lubaczowie, a cztery dni później Batalion I Brygady Wojsk Wewnętrznych w Górnie, a 1 maja 1945 r. cały batalion Ochrony Wojsk Wewnętrznych w Biłgoraju.

Dezerterzy z pełnym uzbrojeniem schronili się w lasach Uleszczyzny obok Glinianki. Grupy pościgowe MO, UB i NKWD rozpoczęły poszukiwania zbiegów. Na ślad ukrywających się żołnierzy naprowadził ich miejscowy milicjant. Tragicznego dnia 4 maja 1945 r. zginęło 5 żołnierzy Armii Krajowej, część z żołnierzy przedostała się na lewy brzeg Sanu, a kilkunastu zostało schwytanych.

W 1990 r. na cmentarzu w Ulanowie, pod warstwą betonu odkryto zbiorową mogiłę 14 ludzi. Były to prawdopodobnie szczątki żołnierzy wileńskiej brygady Armii Krajowej, którzy zostali schwytani dnia 4 maja 1945 r. Szczątki ofiar zostały ekshumowane i uroczyście pogrzebane 23 grudnia 1993 r. na cmentarzu w Ulanowie.

Po ponad 70 latach od tragicznych wydarzeń, jakie miały miejsce w lasach koło Glinianki, z inicjatywy Zbigniewa Markuta- Prezesa Obwodu Nisko – Stalowa Wola Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, przy wsparciu Gminy i Miasta Ulanów oraz Nadleśnictwa Rudnik, postała tablica pamiątkowa. Jej uroczystego odsłonięcia dokonał Stanisław Garbacz – Burmistrza Gminy i Miasta Ulanów i  Kazimierz Kopeć – Nadleśniczy Nadleśnictwa Rudnik, oraz Zbigniew Markut. Poświęcenia krzyża oraz tablicy pamiątkowej dokonał ks. Wojciech Szpara – proboszcz parafii w Bielinach. Zaproszonym gościom historię wydarzenia przybliżył Mieczysław Wójcik – kustosz Muzeum Flisactwa Polskiego w Ulanowie. Po wystąpienia okolicznościowych i zabraniu głosu przez  Zbigniewa Markuta – prezesa Koła Obwodu Nisko-Stalowa Wola ŚZŻAK i reprezentantów parlamentarzystów Janiny Sagatowskiej – senator RP oraz Rafała Webera – posła na Sejm, wiceministra infrastruktury, nastąpiło złożenie wiązanek kwiatów. Koło Obwodu Nisko Stalowa Wola wystąpiło ze sztandarem. Poczet sztandarowy tworzyli: Tadeusz Puchalski, Zbigniew Partyka, Władysław Potocki. Całość uświetnił występ Chóru Ulanowskiego pod kierownictwem Dariusza Banasia i spotkanie przy wojskowej grochówce.

Organizatorami uroczystości byli Stanisław Garbacz – Burmistrz Gminy i Miasta Ulanów, Koło Obwodu Nisko-Stalowa Wola Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej i Dyrektor Gminnego Centrum Kultury w Ulanowie. 

W uroczystości udział wzięli członkowie Koła Rzeszów ŚZŻAK w osobach: kpt. Edward Sarna, por. Władysław Koziarz, Lucyna Szuwalska, Bogusław Soboń, a także członkowie i sympatycy Koła Obwodu Nisko-Stalowa Wola w osobach: Zbigniew Markut – prezes, Tadeusz Puchalski – wiceprezes, Mariusz Kowalik – wiceprezes, Grażyna Bogacz, Piotr Niemiec, Mieczysław Wójcik, Zbigniew Makowski, Dionizy Garbacz, Antoni Kolano, Paweł Dębski, Grażyna Kowalik.

Ponadto w uroczystości uczestniczyli: Adam Mach – Wicestarosta Niżański, Kazimierz Kopeć – Nadleśniczy Nadleśnictwa Rudnik, Tomasz Maślach – Zastępca Nadleśniczego Nadleśnictwa Rudnik, Magdalena Hasiak –wiceprzewodnicząca Rady Powiatu Niżańskiego i Sekretarz Gminy Ulanów, radni Rady Powiatu Niżańskiego, radni Rady Miejskiej w Ulanowie, harcerze Hufca ZHP im. Szarych Szeregów w Nisku i Hufca ZHP w Stalowej Woli, przedstawiciele lokalnych jednostek samorządowych i placówek oświatowych, społeczność Gminy i Miasta Ulanów.

 

Źródło: Kronika Obwodu Nisko Stalowa-Wola i archiwum własne Zarządu Okręgu Podkarpackiego ŚZŻAK

Write a comment

Dodaj komentarz