Blog

Odeszła na wieczną wartę mjr Janina Wierzbicka-Kopeć ps. „Róża-Osa”, żołnierz Armii Krajowej

Z ogromnym smutkiem przyjęliśmy wiadomość, że 27 września 2021 r., w rocznicę utworzenia Polskiego Państwa Podziemnego zmarła mjr Janina Wierzbicka – Kopeć żołnierz AK i Świadek Historii IPN.

Uroczystości pogrzebowe odbędą się 2 października 2021 r. o godz. 12.30 na Cmentarzu Pobitno w Rzeszowie.

Janina Wierzbicka Kopeć ps. „Róża”, „Osa” urodziła się 9 stycznia 1924 r. w majątku Wilkowyja, córka Franciszka Flaka i Marii z d. Wierzbicka. Ukończyła Gimnazjum Żeńskie w Rzeszowie, „małą” maturę zdała w 1939 r. Kontakt z konspiracją nawiązała za pośrednictwem starszych braci – Franciszka i Augustyna – żołnierzy ZWZ-AK i BCh. W kwietniu 1942 r. została zaprzysiężona do Armii Krajowej przez Marię Masterz ps. „Rita”. Początkowo służyła jako łączniczka Obwodu AK Rzeszów pod ps. „Róża”. Przeszła przeszkolenie wojskowe. Była odpowiedzialna za obsługę punktów kontaktowych na terenie Rzeszowa. Kolportowała prasę konspiracyjną, w tym „Biuletyn Informacyjny”. W 1943 r. została skierowana do obsługi łączności z Inspektoratem AK Rzeszów, zmieniając pseudonim na „Osa”. Pod koniec 1943 r. została łączniczką Inspektora Rzeszowskiego AK kpt. Łukasza Cieplińskiego ps. „Pług”. Funkcję tę pełniła do października 1944 r. Do jej obowiązków należało m.in. dyżurowanie w określonych porach i miejscach (ze znakiem rozpoznawczym) oraz kontaktowanie łączników i kurierów z kpt. Cieplińskim lub jego zastępcami, przekazywanie im przesyłek. Utrzymywała również kontakty z działaczami BCh i Delegatury Rządu.
W czasie akcji „Burza” przebywała w Rzeszowie, by dostarczać wyposażenie żołnierzom AK w lesie słocińskim. Po zajęciu Rzeszowa przez Sowietów, pełniła przez około tydzień czasu dyżury w jawnym lokalu AK przy ul. Hetmańskiej, do momentu otrzymania polecenia ponownej konspiracji.

W sierpniu 1944 r. jej brat Augustyn, działacz Delegatury Rządu, został aresztowany przez NKWD we Lwowie, skazany na 18 lat łagru i zesłany w głąb ZSRR (Workuta). Powrócił do kraju w 1959 r. Próbując dowiedzieć się o losie brata latem 1944 r. pociągiem pojechała do Lwowa. Nie mogąc pomóc bratu, powróciła do Rzeszowa transportem wojskowym udając osobę wypuszczoną ze szpitala po przejściu tyfusu. „Granicę” przekroczyła ukryta przez żołnierzy. 17 października 1944 r. została aresztowana przez NKWD wraz z matką, siostrą Danutą oraz bratem Franciszkiem. Więziona była w piwnicach UB przy ul. Jagiellońskiej. Została zwolniona po dwóch tygodniach. Jej brat Franciszek uciekł z aresztu i dołączył do oddziału partyzanckiego Jana Totha „Mewy”, potem wyjechał do Gliwic. W grudniu 1944 r. w jej domu rodzinnym NKWD i UB urządziło „kocioł” aresztując szereg osób, w tym jej ojca.

W 1945 r. Janina Wierzbicka Kopeć zdała maturę i podjęła pracę w Spółdzielni Rolniczo-Handlowej. W 1946 r. wyjechała na Śląsk, gdzie przenieśli się jej rodzice oraz brat. Zamieszkała w Biernacicach, potem we Wrocławiu. W domu w Biernacicach ukrywali się poszukiwani przez UB żołnierze AK. We Wrocławiu cała jej rodzina zmieniła nazwisko Flak na Wierzbiccy.

W latach 1946-1950 studiowała na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Wrocławskiego (studiów nie ukończyła), pracując w Bratniej Pomocy Studenckiej, Opiece Zdrowotnej Studentów oraz w Centrali Tekstylnej. Potem pracowała jako portrecistka i rysownik w Spółdzielni „Fotografika”, następnie w Dziekanacie Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej we Wrocławiu. W tym okresie otrzymała również uprawnienia przewodnika PTTK.

W 1964 r. wyszła za mąż na Mariana Kopcia, byłego żołnierza AK z Rzeszowszczyzny ps. „Mściwój”. W latach 1976-1977 ubiegała się o przyznanie jej uprawnień kombatanckich w ZBoWiD, czego, pomimo spełnienia formalnych wymogów, jej odmówiono. Status kombatanta przyznano jej dopiero w 1984 r. Od 1990 r. należała do Światowego Związku Żołnierzy AK.

Odznaczona Medalem Wojska (Londyn 1948) i Krzyżem AK (Londyn 1978). 31 marca 2008 r. odznaczona przez Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, 5 listopada 2013 r. Instytut Pamięci Narodowej przyznał jej tytuł „Świadek Historii”.

Aktywnie działała w środowisku kombatanckim starając się przekazać wiedzę i utrwalić pamięć o żołnierzach AK Podokręgu Rzeszów, współpracując m.in. z Fundacją Archiwum i Muzeum Pomorskie Armii Krajowej oraz Wojskowej Służby Kobiet, jak też z Instytutem Pamięci Narodowej, do którego przekazała część swoich zbiorów.

Cześć Jej Pamięci!

Rodzinie i najbliższym składamy wyrazy szczerego współczucia.

Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Podkarpacki

Współpraca z LinuxPL.com

Rzeszowska firma LinuxPL.com lider rynku i najszybciej rosnącą firma z grupy H88 w obszarze hostingu w Polsce zawarła umowę o współpracy z Okręgiem Podkarpackim ŚZŻAK na obsługę hostingową strony internetowej www.akrzeszow.pl

Firma LinuxPL.com w ramach działań społecznej odpowiedzialność biznesu z życzliwością wsparła projekt nowej strony internetowej poświęconej Armii Krajowej i jej żołnierzom

KALENDARIUM 2018

Kalendarium Świąt Państwowych, Wojskowych i Wydarzeń Historycznych oraz Rocznic Obchodzonych przez Okręg Podkarpacki ŚZŻAK W 2018 r.

  • Styczeń – 155. Rocznica Wybuchu Powstania Styczniowego;
  • 14 Lutego – 61. Rocznica Powstania Armii Krajowej;
  • 24 Lutego – 65. Rocznica Zamordowania Gen. Emila Fieldorfa „Nila”;
  • 1 Marca – Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”;
  • 7 Marca – 99. Rocznica Śmierci Płk. Leopolda Lisa-Kuli;
  • Kwiecień – 78. Rocznica Zbrodni Katyńskiej;
  • 10 Kwietnia – 8. Rocznica Katastrofy Smoleńskiej;
  • 2 Maja – Obchody Dnia Flagi Polskiej
  • 3 Maja – 227. Rocznica Uchwalenia Konstytucji Trzeciego Maja;
  • 8 Maja – 73. Rocznica Zakończenia Drugiej Wojny Światowej;
  • 12 Maja – 83. Rocznica Śmierci Marszałka Józefa Piłsudskiego;
  • 17 Maja – 74 Rocznica Rozpoczęcia Akcji „Burza”
  • 25 Maja – 74. Rocznica Akcji „Kośba”;
  • 14 Czerwca – Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Nazistowskich Obozów Koncentracyjnych;
  • 29 Czerwca – 74. Rocznica Śmierci Kpt. Ernesta Wodeckiego „Szpaka”;
  • 30 Czerwca – 75. Rocznica Aresztowania Gen. Stefana Roweckiego „Grota”;
  • 4 Lipca – 75. Rocznica Tragicznej Śmierci Premiera I Naczelnego Wodza Polskich Sił Zbrojnych Gen. Władysława Sikorskiego;
  • 11 Lipca – 75. Rocznica Rzezi Ludności Polskiej Na Wołyniu;
  • 26 Lipca – 74. Rocznica Akcji „Burza” W Tyczynie I Wyzwolenia Miasta;
  • 30 Lipca – 75. Rocznica Śmierci Podchor. Jana Bałdy „Piotra”;
  • 1 Sierpnia – 74. Rocznica Wybuchu Powstania Warszawskiego;
  • 15 Sierpnia –98. Rocznica Bitwy Warszawskiej. Święto Wojska Polskiego;
  • 23/24 Sierpnia – 74. Rocznica Bitwy Na Polanie Kałużówka;
  • 1 Września – 79. Rocznica Wybuchu Drugiej Wojny Światowej;
  • 15 Września – 74. Rocznica Zamordowania Żołnierzy AK W Turzy;
  • 17 Września – 74. Rocznica Agresji Sowieckiej Na Polskę;
  • 27 Września – 79. Rocznica Powstania Polskiego Państwa Podziemnego;
  • 7/8 Października – 74. Rocznica Akcji Na Rzeszowski Zamek;
  • 11 Listopada – 100. Rocznica Odzyskania Niepodległości;
  • 26 Listopada – Święto 3 Podkarpackiej Brygady Obrony Terytorialnej
  • 105. Rocznica Urodzin Ppłk. Łukasza Cieplińskiego;
  • 24 Grudnia – 72. Rocznica Śmierci Gen. Leopolda Okulickiego „Niedźwiadka”.

Prezydium Zarządu Okręg Podkarpacki ŚZŻAK (Kadencja 2018-2021)

Prezydium Zarządu Okręg Podkarpacki Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej

(Kadencja 2018-2021)

 

Prezes Zarządu Okręgu Podkarpackiego:  

kpt. w st. spocz. Julian Pawełek, ps. „Strug”

Członkowie Prezydium:
1. Alfred Kłęk* – Wiceprezes i Skarbnik Zarządu Okręgu Podkarpackiego
2. kpt. w st. spocz. Stefan Michalczak, ps. „ Brzoza” – Wiceprezes Zarządu Okręgu Podkarpackiego
3. plut. w st. spocz. Antoni Barnat, ps. „Wilk”
4. Janusz Skotnicki*
5. Sekretarz-wakat

Zastępcy Członków Prezydium:
1. Edyta Przybylak*
2. Łukasz Pompa *

Członkowie Komisji Rewizyjnej:
1. Zofia KULAS*
2. Jerzy Dębicki
3. Zbigniew Markut

Sąd Koleżeński:
1. mjr w st. spocz. Zbigniew Piekiełek
2. kpt. w st. spocz. Edward Sarna
3. Jerzy Fil*

Uwaga: * oznaczono członków zwyczajnych nieposiadających uprawnień kombatanckich.

Chat Post Format

Nigel Tufnel: The numbers all go to eleven. Look, right across the board, eleven, eleven, eleven and…
Marti DiBergi: Oh, I see. And most amps go up to ten?
Nigel Tufnel: Exactly.
Marti DiBergi: Does that mean it’s louder? Is it any louder?
Nigel Tufnel: Well, it’s one louder, isn’t it? It’s not ten. You see, most blokes, you know, will be playing at ten. You’re on ten here, all the way up, all the way up, all the way up, you’re on ten on your guitar. Where can you go from there? Where?
Marti DiBergi: I don’t know.
Nigel Tufnel: Nowhere. Exactly. What we do is, if we need that extra push over the cliff, you know what we do?
Marti DiBergi: Put it up to eleven.
Nigel Tufnel: Eleven. Exactly. One louder.
Marti DiBergi: Why don’t you just make ten louder and make ten be the top number and make that a little louder?
Nigel Tufnel: These go to eleven.

kpt. Edward BRYDAK

kpt. Edward BRYDAK – „Andrzej”, „Korab”, „Bór”, „Socha”, „Stefan”, „Ludwik” (1901-1978) oficer AK, prawnik, działacz społeczny.

Urodzony 27 stycznia 1901 r. w Rzeszowie. Syn Józefa i Agnieszki, prawnuk Walentego Brydaka uczestnika powstania węgierskiego w 1946 r. W 1916 r. jako 15-letni chłopak uciekł z domu do Legionów Polskich, do stacji zbornej w Piotrkowie Trybunalskim, jednak z powodu zbyt młodego wieku odesłany do domu. W nocy z 31 października na 1 listopada 1918 r., jako 17-letni uczeń szkoły handlowej w Rzeszowie, zgłosił się jako ochotniczo 1 pp. Ziemi Rzeszowskiej.

W dniu 17 listopada 1918 r. przydzielony do 1 bat. 5 pp Legionów, z którym w dniu 1918 r. z Przemyśla wyjechał pociągiem na odsiecz Lwowa. 22 listopada 1918 r. w szeregach 4 komp. studenckiej 5 pp Leg. Brał udział w walkach z Ukraińcami na Snopkowie i Łyczakowie. W dniu Bożego Narodzenia 1918 r. ranny w walkach na Pasiekach, po krótkiej kuracji w szpitalu, jako uczeń, 13 stycznia 1919 r. zdemobilizowany. W marcu 1919 r. ponownie znalazł się w szeregach 5 pp Leg. i jako żołnierz 1 Dywizji Legionów brał udział w zajęciu Wilna, a następnie w walkach o Święciany, Łyntupy i Bracław. Przeszedł przeszkolenie wojskowe w Ostrowi Mazowieckiej i jako starszy legionista w szeregach 7 komp. 2 bat. 5 pp Leg. w składzie 1 DP Leg. wyruszył na front bolszewicki. W czasie wojny polsko-bolszewickiej w latach 1919-1920 w stopniu kpr. był zastępcą dowódcy 1. plutonu 7 komp. w 5 pp Leg., którego to plutonu dowódcą był Stefan Musiałek-Łowicki.

Był żołnierzem Polskiego Korpusu Posiłkowego na Łotwie. Brał udział w wyprawie na Kijów. Był wówczas dwukrotnie ranny. Za męstwo został odznaczony Krzyżem Walecznych. W grudniu 1920 r. po zdemobilizowaniu wrócił do Rzeszowa. W 1922 r. był współorganizatorem Koła Młodzieży Wiejskiej przy SL w Staromieściu pod Rzeszowem. W 1924 r. jako eksternista zdał maturę w II Gimnazjum im. Kazimierza Morawskiego w Przemyślu i zapisał się na Wydział Prawa UJ. Studia prawnicze ukończył w 1928 r. W czasie studiów brał czynny udział w życiu akademickim w Bratniej Pomocy Studentów UJ, był prezesem Akademickiego Koła Rzeszowiaków. W latach 1924-1925 był kierownikiem 7-mio klasowej szkoły powszechnej w Dworcu, pow. Słonim, woj. nowogródzkie. Osadnik wojskowy. W 1932 r. został mianowany sędzią grodzkim w Rzeszowie.

Od 1932 r. prowadził w Rzeszowie i okolicy ożywioną działalność społeczną, był prezesem Koła Okręgu TSL w Rzeszowie oraz członkiem ZG TSL. Zorganizował w Rzeszowie bibliotekę i czytelnię TSL. W okresie międzywojennym należał do PPS. Za działalność społeczną w okresie międzywojennym został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi. W 1939 r. był ppor. rez. z kategorią D. We wrześniu 1939 r. wraz z rodziną uchodził przed Niemcami aż do Beresteczka, skąd po ustaniu działań wojennych wrócił do Rzeszowa. 22 września 1939 r. został ławnikiem w komisarycznym zarządzie miasta Rzeszowa, z którego to stanowiska został w dniu 25 października 1939 r. zwolniony przez niemieckiego komisarza miasta Dr. Hahna. Po zwolnieniu podjął pracę w Sądzie Grodzkim w Rzeszowie. W konspiracji działał od października 1939 r. Początkowo był związany z konspiracją organizowaną na tym terenie, przez ppłk. K. Heilman-Rawicza, który zlecił mu tworzenie związków konspiracji na terenie powiatu i miasta Rzeszowa.

Z końcem kwietnia 1940 r., po ucieczce Ł. Cieplińskiego z więzienia w Sanoku i powrocie do Rzeszowa, przywiózł on z Okręgu ZWZ z Krakowa, dla siebie nominację na komendanta Obwodu ZWZ Rzeszów, zaś dla Edwarda Brydaka na zastępcę. W czasie spotkania w mieszkaniu Brydaka Ciepliński odebrał od niego i prof. W. Pańczaka przysięgę na rotę ZWZ. Wszyscy trzej jako pierwsi zaprzysiężeni przyjęli pseudonimy zaczynające się na literę „a”: Brydak – „Andrzej”, Ciepliński – „Antek”, Pańczak – „Adam”. W czasie masowych aresztowań w 1940 r. został przez gestapo zatrzymany, lecz po przesłuchaniu zwolniony. W czasie okupacji używał kolejno pseudonimów: „Andrzej”, „Korab”, „Bór”, „Socha”, „Stefan”, „Ludwik”. Po przejściu dotychczasowego komendanta Obwodu ZWZ Rzeszów Łukasza Cieplińskiego na stanowisko Inspektora, został na jego miejsce komendantem Obwodu ZWZ, a później AK Rzeszów i na tym stanowisku pozostał do maja 1944 r. W lecie 1940 r. był wspólnie z ówczesnym komendantem Obwodu Łukaszem Cieplińskim i oficerem łączności „Karolem” Lucjanem Ślaskim vel Wacławem Dębskim inicjatorem i współredaktorem pierwszych numerów gazetki konspiracyjnej „Na Placówce”, która niedługo później zmieniła tytuł i do listopada 1944 r. ukazywała się, jako organ Inspektoratu AK Rzeszów, pod tytułem „Na Posterunku”. W maju 1944 r. przeniesiony na stanowisku II zastępcy inspektora Inspektoratu AK Rzeszów.

W czasie okupacji awansowany kolejno do stopnia por. i kpt. rez. piechoty. W czasie akcji „Burza” dowodził bezpośrednio oddziałami AK na terenie Obwodu Rzeszów i zastępował inspektora „Pługa” w całości dowodzenia. Od września 1944 r. był członkiem Komendy Podokręgu AK Rzeszów, jako referent polityczny. Aresztowany 28 listopada 1944 r. w szkole zawodowej TSL w Rzeszowie przez kontrwywiad I Frontu Ukraińskiego. Więziony 22 stycznia 1945 r. w więzieniu NKWD w Rzeszowie przy ul. 3 Maja, w budynku dawnego starostwa. Po wyjściu z więzienia objął funkcję kwatermistrza w dywizji formowanej w porozumieniu z Sowietami przez ppłk. Kazimierza Putka „Zwornego”. 20 lutego 1945 r. w czasie ponownego aresztowania sztabu dywizji, ze „Zwornym” na czele, przy ul. Sobieskiego w Rzeszowie, zbiegł wyskakując przez okno. W kwietniu 1945 r. wraz z grupą operacyjną Związku Gospodarczego Spółdzielni Rzeczypospolitej „Społem” udał się do Prus Wschodnich gdzie uczestniczył w zorganizowaniu PPS w Olsztyńskim, objął funkcję I-go sekretarza KW PPS pod nazwiskiem Bugayski Andrzej, został powołany na członka WRN w Olsztynie i posła do KRN.

Biogram pochodzi z Małopolskiego słownika uczestników działań niepodległościowych 1939-1956. T. 2 pod red. Teodora Gąsiorowskiego et al.; aut. biogramu Jerzy Giza, Towarzystwo Sympatyków Historii, Kraków 1997.